A tradición xacobea ten en Padrón as súas orixes e son numerosos os lugares deste concello nos que as pegadas das crenzas relixiosas chegan ata os nosos días.

No presbiterio da igrexa de Santiago, situada á beira do río Sar e da ponte do Carme, consérvase "O Pedrón", unha ara romana da que etimoloxicamente procede o nome da vila de Padrón e que estaría adicada a Neptuno, deus dos mares e de todas as augas. Aprecíase nesta ara a inscrición "NO ORIS ESES D S P", que se interpreta como "A Neptuno, o Foro Iriense, cos seus cartos".

Segundo a tradición cristiá da Traslatio Xacobea, recollida no Libro III do Códice Calixtino, dous discípulos do Apóstolo, Teodoro e Atanasio, amarraron a este militario romano a barca que, guiada por un anxo, transportaba o seu cadavre desde Haffa (Palestina), onde fora martirizado. Naquel entón considerábase que o corpo do Apóstolo debía descansar no lugar máis lonxano de predicación e pénsase que ese punto era Padrón, concretamente o monte de San Gregorio, en cuxos penedos o Apóstolo Santiago predicara aos xentís e onde fixera brotar co seu báculo a fonte milagreira embaixo da ermida.

Este santuario paleocristián é un lugar histórico de peregrinacións xacobeas desde a Idade Media, sendo impulsado no século XV polo arcebispo Rodrigo de Luna e a comezos do século XX polo arcebispo Martín de Herrera.

A este monte, no que cada 25 de xullo se celebra a romaría do Santiaguiño, accédese subindo as escaleiras do Vía Crucis e nel atópanse outras referencias á tradición xacobea: a capela coa tumba de Gregorio, a casa do ermitán, a fonte milagreira e o conxunto dos penedos coa figura de Santiago. Todo un conxunto de gran beleza paisaxística e desde onde se pode contemplar a mellor panorámica do val de Padrón.

Historicamente, desde que os restos do Apóstolo foron levados a Santiago de Compostela, Padrón converteuse no principio da ruta cara ao sepulcro para os peregrinos que chegaban por mar. Co paso do tempo, a consolidación das peregrinacións a Santiago afectaron a todos os lugares polos que discorría o Camiño e a vila de Padrón, como punto do Camiño Portugués, foi un deles. Cada ano milleiros de peregrinos pasan por Padrón camiño de Compostela, posto que en moitos casos constitúe o punto de partida da última etapa do Camiño Portugués.

Rosalía de Castro (Santiago, 1837 - Padrón, 1885) é a escritora galega máis universal e, posiblemente, a personalidade histórica coa que máis nos identificamos os galegos polo seu profundo sentimento de pertenza ao país e pola súa visión socialmente crítica como intelectual, sempre a carón dos máis febles.

Segundo The New York Times, Rosalía de Castro é "a mellor poetisa nacida na Península Ibérica desde a Idade de Ouro ata García Lorca" e unha das máis importantes do Romanticismo a nivel europeo.

Xunto a Eduardo Pondal e Curros Enríquez, convertiuse nunha das figuras máis emblemáticas do Rexurdimento da cultura galega no século XIX pola súa aportación literaria -tanto en prosa como en verso e tanto en galego como en castelán- e por retratar na súa obra unha alegoría nacional de todo o pobo galego.

A publicación en 1863 dos seus "Cantares gallegos", primeiro libro escrito integramente en galego e considerado a primeira gran obra da literatura galega contemporánea, supuxo un golpe estratéxico de enorme trascendencia para o futuro das letras galegas e para a consolidación dun incipiente sistema literario galego.

Aínda que naceu en Santiago de Compostela (24 de febreiro de 1837), Rosalía de Castro pasou gran parte da súa vida en Padrón, vila que alternaría como lugar de residencia con outros pobos e cidades como Ortoño, Lestrobe, Madrid e A Coruña.

A día de hoxe, en Padrón pódese visitar a coñecida como Casa da Matanza, fogar no que Rosalía de Castro viviu xunto co seu home, Manuel Murguía, e os seus fillos desde 1883 ata o seu falecemento debido a unha grave enfermidade o 15 de xullo de 1885. Esta casa, onde Rosalía escribiu a súa derradeira obra, "En las orillas del Sar" (1884), sería adquirida polo Padroado Rosalía de Castro en 1947 e habilitada como Casa Museo en 1972.

Máis información sobre os horarios de visita na seguinte ligazón:

• Fundación Rosalía de Castro